| Al Khutbah 34 |
So Bandingan ko Manga Kasalaan a Hudud sii ko Islam |
إِنَّ
الْحَمْدَ
لِلَّهِ
نَحْمَدُهُ
وَنَسْتَعِينُهُ
وَنَسْتَغْفِرُهُ
وَنَعُوذُ
بِاللهِ مِنْ
شُرُورِ
أَنْفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ
أَعْمَالِنَا
مَنْ يَهْدِ اللهُ
فَلاَ
مُضِلَّ لَهُ
وَمَنْ
يُضْلِلْ فَلَنْ
تَجِدَ لَهُ
وَلِيًّا
مُرْشِدًا, وَأَشْهَدُ
أَن لاَّ
إِلَهَ إِلاَّ
اللهُ
وَحْدَهُ لاَ
شَرِيكَ لَهُ
وَأَشْهَدُ
أَنَّ
مُحَمَّدًا
عَبْدُهُ
وَرَسُولُهُ ,
اللَّهُمَّ
صَلِّ
وَسَلِّمْ
وَبَارِكْ عَلَى
مُحَمَّدٍ
صَلَّى اللهُ
عَلَيْهِ
وَسَلَّمَ
وَعَلَى
آلِهِ
وَصَحْبِهِ
وَمَنِ اهْتَدَى
يِهَدْيِهِ
إِلَى يَوْمِ
الدِّينِ
وَبَعْدُ:
Innalhamda lillāhi nahmaduhu wa nastaīnuhu wa nastagfiruh, wa na’ūdubillāhi min shurūri anfusinā wa sayyiāti a’mālinā, man yahdihillāhu falā mudhillalahu, wa may yudhlil falan tajida lahu waliyyan murshidā, wa ash’hadu allā ilāha illallāhu wahdahu lā sharīka lahu, wa ash’hadu anna Mohammadan abduhu wa rasūluh, Allāhumma salli wa sallim wa bārik alā Mohammadin sallallāhu alayhi wa salallama wa alā ālihi wa sahbihi wa manihtadā bihad’yihi ilā yawmidd dīn wa ba’du: Fayā ibādallāhi, Yaqūlul Haqqu Tabāraka wa Ta’ālā fil Qur’ānil Karīm: Manga Oripn o Allāh, So oriyan o podipodi tano ago so bantog tano ko Kadanan tano a Rabbul Alamin, na go so kiyasalawati tano ko Mohammad a miyatindos a sogo a Imam o miyamaratiyaya na samporna ko manga pamiliya niyan ago so manga bolayoka iyan, na omiyog so Allāh Giyankaya a ptharoon a Hudud na ngaran a madakl o katharo a Hadd, a aya maana niyan na kasapar ago karn, na aya manga hudud o Allāh So pman so Hudud ko maana niyan ko kitab na, skaniyan so siksa a tiyamanan o kitab sii ko kanggolawlaa ko kasalaan, a inoto piyakanggolalan ka an iyan marn, odi na kasapari so kanggolawlaa ko datar iyan a kasalaan pharoman. Aya pakaasal o kiyapakanggolalana sankanan a Hudud na so Qur’an, so Sunnah, ago so Ijma (so kiyaompong o manga Ulama ko kokoman iyan). Pitharo o Shaykh o Islam a so Ibn Tayimiyyah a: So manga Hudud na miyakambowat sa limo ko kaadn, ago pantag sa an siran mipangalimo, sabap roo na paliogat ko parinta a ziksaan iyan so miyakazala a aya bantak iyan ko kithanaan kiran ko siksa iran na so kiphangalimoon kiran, sa so siksa iran na okit oto o kaompiyai kiran kna o ba so kabinasai kiran, sa datar o loks a so gii niyan kapran’ga ko wata iyan na pantag sa an skaniyan mabaloy a bilangataw, kna o ba pantag sa an skaniyan kabinasai. Go datar oto so pamomolong a so kaphagabrii niyan ko lawas o pkhasakit na aya bantak iyanon na so kamapiyaan iyan, kna o ba so kawtas o lawas iyan sa pantag sa an masokar. Manga Oripn o Allāh, aya mala a ongangn ko kiyapakanggolalana o Allāh So Allāh Manga Oripn o Allāh, sii ko kapakanggolalan ankanan a manga Hudud na paliyogat a maadn so manga sharat iyan a skaniyan so phakatalingoma:
Amay ka maadn ankanan a dowa a sharat ko taw a miyakanggolwala sa kasalaan a khitana on so hadd, na mipnggolalan on o Imam (Dato o manga Muslim) odi na so akila niyan, sabap sa so Rasūlullāh Manga Oripn o Allāh, sabap ko kala o btad ankai a hadd ago pantag sa kalinding iyan o ba maribat odi na maadn on so di kawntol na inwajib o Islam a aya dn a makanggolalanon na so Dato o manga Muslim odi na so Akila niyan, sa siyap ko kawntol ko kipnggolalan non, mlagid o so Hadd na kabnar o Allāh Pitharoo o Shaykhul Islam a so Ibn Tayimiyyah a: So manga Hudud a kna o ba rk o manga taw a khikattndo na aya ipmbtho ron na Hudud o Allāh Di khapakay so kapakanggolalana ko Hadd sii sa masjid, ogaid na sii pnggolalann ko liyo niyan, sabap ko Hadith o Rasūlullāh Inisapar ko Islam o ba rndinga so Hadd ko taw a kiyapatotanon sa nggolalan sa sapaat, ko oriyan o kinisampay o kasalaan ko tangila o Dato (kokoman) sabap sa so kabnar o Allāh Aya maana oto na amay ka so kabnar na kapag’pdaan o kabnar o Allāh Manga Oripn o Allāh, aya manga kasalaan a miawajib on so Hadd na lima soson a siran so:
Na so salakaw san a manga kasalaan na pnggolalan on so Ta’zir, aya ptharoon a ta’zir na so siksa a aya ndiyanka on na so Dato o manga Muslim. So kasalaan a kazina na skaniyan so kanggolawlaa ko piyakasisingay ago so kalawasi o mama ko babay ko apiya anda ko dowa a bngawan iyan, sa minggolalan sa kabaya iran a dowa kataw, sa da nggolalan sa kapangaroma a halal odi na kna o ba niyan oripn. Amay pman ka minggolalan sa tgl o mama ko babay na salakaw a kokoman iyan ago adn a kasalaan iyan a mala. Sa amay ka so mizina na muhsan maana a miyakapangaroma sa miyaona sa babay a Muslimah odi na ahlul kitab sa kiyataaman iyan so kaproyoda a skaniyan na piyaliogatan maana kiyabaligan ago makatatanod ago maradika (mukallaf) na prajamn a ator sa taman sa matay, mama skaniyan antaa ka babay. Giyankanan a siksa a rajm na tatap sa minggolalan ko Sunnah o Rasūlullāh Amay pman ka aya mizina na mukallaf a kna o ba muhsan (da makapangaroma sa miyaona) na aya lphad iyan na magatos a lphad, sabap ko katharoo Allah a: الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ So mizina a babay ago so mizina a mama na lphadi niyo oman i isa kiran sa magatos a lphad (an Nur 2). Na amay ka makanggolalan on so lphad a magatos na phakaawa ko ingd a pinggolawlaan iyan sa marata sa phakatogalin ko salakaw a ingd sa manga saragon a kathay niyan on, ka pinggolawla oto o Rasūlullāh Amay ka aya mizina na oripn a mamimilik na khalphadan sa lima polo a lphad (saopak ko lphad ko maradika) mlagid san so mama ago so babay a oripn. Sa so oripn na di phakaawa ko ingd a pinggolawlaan iyan sa marata sa ba datar o maradika, sabap sa khabinasaan so kabnar o Dato iyan, ko gii niyan on kanggonai ko kitawgnon sa salakaw a ingd.
Manga Oripn o Allāh, so pman so siksa o katokas a skaniyan so katmpowi o taw ko salakaw ron sa kiazina odi na kiyapliwat (so kiyapamakaya o mama ko izik iyan a mama) sa daa minibayan iyan a pat a saksi, na aya lphad iyan na walo polo a lphad, sabap ko katharoo Allāh وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً So siran oto a pthokasan iran so manga babay a pindiyara oriyan iyan na daa miniyoma iran a pat a manga saksi na lphadi niyo siran sa walo polo a lphad (an Nur 4). Giyankanan a ayat na oway dn ka sii miyakambowat ko manga babay na malgid san so babay ago so mama a tomiyokas ago tiyokasan, sa so kokoman na isa dn. Giyankanan a Hadd a katokas na kabnar anan o tiyokasan, a khada ankanan a kasalaan ko karila iyan, sa di ipnggolalan odi misabap ko tontot iyan, sa anda i karila iyan na miyada so lphad ko tomiyokas on. Ogaid na khataazir skaniyan o Dato sa ziksaan iyan sa dianka a phakasapar on ko marata a siyowa iyan. Manga Oripn o Allāh, so pman so Hadd o mininom sa pakabrg, a skaniyan so panginginomn a pkha-ibg iyan so pamikiran ko apiya antonaa i pakaasal iyan na aya lphad iyan na walo polo a lphad, sa giyoto i pinggolawla o Omar ko kandadato iyan, ogaid na aya pakaasal o kadakl o lphad iyan na pat polo a lphad na gowani a matoon o Omar a di phakarasng ankoto a pat polo a lphad na miyakimosawir ko manga Ulama na miya opakat siran sa phakawalo polo on a lphad ka an mabaloy a makarasng ko manga taw a lalong. Giyankaya a pakabrg na haram ko Qur’an ago so Sunnah ago so Ijma’. Makasosold ko kahaharam so salakaw ron a phakabinasa ko pamikiran a datar o pizosonan a Hashish ago so pphangilkn a datar o Shabu ago so pizoson a drug a datar Heroin, Cocaine, ago so makasasaginda on sa palaya dn anan haram a so phagosar on na kiyapatotan sa lphad a walo polo. Pitharoo Allāh يَاأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنْصَابُ وَالأَزْلاَمُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ Hay so miyamaratiyaya mataan a so pakabrg ago so kandarmat ago so manga barahala ago so kaprimar na marzik a pd sa galbk a shaytan na pakawatani niyo skaniyan ka ankano makadaag (al Maidah 90). Manga Oripn o Allāh, so langowan a shayi a hiaram o Islam na so kipamolongn on na Haram sa isasapar a di khapakay, sabap ko katharo o Rasūlullāh Manga Oripn o Allāh, so pman so siksa o kapamankhaw, na pitharoo Allāh وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا جَزَاءً بِمَا كَسَبَا نَكَالاً مِنَ اللهِ وَاللهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ Go so tkhaw a mama ago so tkhaw a babay na potola niyo so lima iran a dowa sa balas o pinggalbk iran, a siksa kiran oto a phoon ko Allah, go so Allah na Mabagr a Mawngangn (al Maidah 38). Pitharoo Nabi Potholn so lima (ko kiyapamankhaw) sa arga a tnga a Dinar na taman sa kala iyan. Sa miyaopakat so kadandan o manga Muslim sa kawawajib o kapotola ko lima o tkhaw. Sa miniitong so tkhaw a sagintas a sakit ko kaphagingd a opama o bagakn na mlankap so karata iyan ko lawas o pagtaw, sa patoray a thphdn skaniyan sa nggolalan ko Hadd a kapotol o lima niyan a phakabinasa ko kamapiyaan o manga salakaw ron. Aya ptharoon a kapamankhaw na: Skaniyan so kakowa sa tamok sa okit a masoln phoon ko khirkon odi na so sasanaanon, a so tamok a piyankhaw na minisampay ko diyanka a araga a tnga sa Dinar a kinowa niyan ko tatagoan on a ron sisiyapa. A so taw a khirk sankoto a piyankhaw a tamok na mapapalihara so rogo’ iyan a daa shubhat ko taw a kominowa on. Sii sankanan a tokaw o kapamankhaw na miyaadn so manga sarat a madakl a mitotompok ko miyamankhaw ago so tamok a piyamankhaw ago so taw a piyamankhawan ago so okit a kinitana o kiyapamankhaw niyan, a o adn a magalaton na khada so kokoman a kapotol. Pd roo so kabaloy o kiyapamankhaw a miyokit sa masoln, ka so kakowaa ko tamok sa mapayag na salakw a kokoman oto, go mabaloy ankoto a tamok a piyamankhaw a tamok a sasakawn a sisiyapn, amay ka so tamok na illbad na da a kapotol ko kakowaa on, go mabaloy ankoto a tamok a piyankhaw a miyakaraot ko diyanka a tnga a Dinar a arga iyan, go kowaan ankoto a tamok ko katatagoa on ko darpa a sisiyapan on sa so bolawan na thagoon ko pananagoay a kababagran on, sa oman i tamok na adn a pananagoay niyan a domadait on a thagoan on. Amay ka so tamok a mala i arga na di sisiyapan ka tatagoon sa walay a inawaan odi na walay a llkaan so pinto iyan na kiyasoldan o thkhaw na kinowa niyan na so kiyakowaa niyan on na di khapotolan sa lima. Go pd roo so kada o shubhah, sankaan, sa so miyamankhaw ko tamok o ama iyan na di khapotolan sa datar oto mambo so ama ko wata iyan, go so minilingo a tamok a aya katao niyan on na rk iyan, odi na kklimn iyan so tamok na adn a kabnar iyan on. So kapnggolalan o kapotol na khatontot o piyankhawan so kabnar iyan ko kokoman, sa odi niyan tontota na daa a kapnggolalan o kokoman o Dato. Ogaid na go phoon iyan mikaril sa kokoman na miyada dn so kabnar iyan ko karilai ko miyamankhaw. Anday katankd o kokoman ko miyamankhaw na khapotol so kawanan a lima niyan, ko boko o lima sa mada on so palad a lima niyan, sa amay ka mapotol na phamolongan so potol iyan ka an iyan di phatayin ankoto a kiyapotili ron sa lima, sa di khapakay o ba on pakakasoya so lima niyan a piyotol on ko oriyan o kiyapotol iyan on. Manga Oripn o Allāh, aya pman a ptharoon a manga tolisan na siran so sagorompong a manga taw a pphamalak siran ko manga lalan sa pphangowa siran sa manga tamok sa tgl a mapayag, na siran anan so bithowan o Qur’an sa manga Muharibun, pnggarobatn iran so Allāh إِنَّمَا جَزَاؤُا الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلاَفٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الأَرْضِ Mataan a aya sikasa o siran oto a pnggarobatn iran so Allah ago so Sogo iyan ago pphaminasa siran ko lopa na so kabonoa kiran odi na solaan siran odi na pamotoln so manga lima iran ago so manga ski ran sa soranga (ibarat na kawanan a lima ago diwang a ski a photoln) odi na ibowang siran ko lopa, (al Ma’idah 33). Aya sarat a kapnggolalan kiran o siksa na misampay so tamok a kinowa iran ko diyanka a tnga sa Dinar. Ago matankd a siran na miyanolis siran sa nggolalan sa kakompabli ran odi na miyokit sa saksi a dowa kataw a maontol, sa so siksa iran na pzoson sabap ko kambidabida o kiyapanolis iran sa katii:
Amay ka mithawbat siran ko da kiran pn kadakpa o kokoman (parinta) na khapokas kiran so kabnar o Allāh Manga Oripn o Allāh, giyanan i kokoman o Islam sankanan a manga kasalaan a inaloy tano sa da tano mazalisay ka matas anan a bandingan na so khabaya on mangolad na pangdod ko manga kitab a Fiqhi, ka ron ndodon so pariksa iyan a tarotop. Aya kaphagosaya tano sii na antano pkhasawa-i so manga kokoman o Islam a giyanan i pakapnggolalann o parinta a Islam ko masa a kapakatindg iyan ko liyawaw o lopa, sa maponas iyan so langowan a kalalalongan a giinggolawlaan o manosiya a marata i lalag. Manga Oripn o Allāh, pangnin tano ko Allāh وَأَقُولُ قَوْلِي هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرُوهُ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ. Wa aqūlu qawlī hādā wa astagfirullāha lī wa lakum wa lisāiril Muslimīn min kulli dambin fastagfirūhu innahu Huwat Tawwābur Rahīm. DUA'A KO IKA DOWA A KHUTBAH
Copyright © 2008 Maranao Khutbah ™
By Alim, Hassanor M. Alapa All rights reserved - http://www.muslimtents.com/maranao-khutbah Copying and distributing of the Maranao Khutbah published in this website is sanctioned by the author for non-commercial only. In consideration of this authorization, any reproduction and distribution of the Maranao Khutbah shall retain all copyright, author and other proprietary notices contained therein. It shall not be altered in any form without the written consent of the author and the publisher. |
na phamagosayin tano imanto a alongan a Jumuah ankai a bandingan a manonompang ko manga kasalaan a pmbthowan sa Hudud sii ko Islam.
a: Inangkat so pansom sa tlo btad (maana a di izorat so kasalaan iyan): So maito a wata sa taman sa kabaligan, so pmbthangn sa taman sa makatanod, so totorogn sa taman sa makanaw (pianothol o manga Ulama ko Hadith). Amay ka so manga simba na da mipaliyogat sankai a manga taw na so kapokason o siksa na aya taralbi, ka kagiya da siran mapd ko taw a piyaliyogtan (mukallaf) ago so kitanaan ko siksa a Hudud na kharn ko kaadn o sankaan (Shub’hah).